21 oktober 2019

Aan het einde van de winter heeft 32% van de Nederlandse kinderen tussen de 6 maanden en 4 jaar een vitamine D-tekort, terwijl bij 5% sprake is van een ernstig tekort. Dit is de conclusie van Nederlandse kiDs-studie, uitgevoerd bij 150 kinderen van een consultatiebureau in de regio Utrecht.

De onderzoekers keken met de pilot-studie naar meerdere factoren die van invloed zijn op het vitamine-D niveau, zoals blootstelling aan zonlicht, huidskleur, gewicht, ziekte, gebruik van vitamine D supplementen en verrijkte voeding.

Winter, zomer, leeftijd en gewicht

In de zomer zorgt zonlicht voor de aanmaak van vitamine D in het lichaam. Dit is zichtbaar in de resultaten van het onderzoek. Aan het eind van de winter had 32% van de kinderen een vitamine D-tekort, terwijl na de zomer bij 2% een tekort voorkwam. De leeftijd van het kind is ook van invloed. Vooral bij kinderen van 2-4 jaar komen vitamine-D-tekorten veel voor, namelijk 3,5 keer vaker dan bij kinderen onder de 2 jaar. Als verklaring melden de onderzoekers dat kinderen vanaf 2 jaar minder vaak vitamine D binnenkrijgen door verrijkte voeding of supplementen. Daarnaast viel op dat bij kinderen met een hoge score in gewicht zelfs 60% vaker een tekort voor kwam.

Advies Gezondheidsraad slecht opgevolgd

Voor kinderen van 0-4 jaar is extra vitamine D belangrijk voor een goede gezondheid en ontwikkeling. De Nederlandse Gezondheidsraad adviseert dan ook voor alle kinderen van 0-4 jaar gedurende het hele jaar extra vitamine D te slikken. Uit het onderzoek bleek dat slechts 33% van de kinderen een vitamine-D-supplement met 10 microgram vitamine D slikte, terwijl 36% geen enkele vorm met vitamine-D-suppletie, bijvoorbeeld door een multivitamine, zuigelingenmelk of peutermelk met vitamine D gebruikte. Het overheidsadvies blijkt dus onvoldoende te worden opgevolgd.

Middenoorontsteking door vitamine D-tekort

Een vitamine D-tekort bij jonge kinderen kan leiden tot vermoeidheid, minder goede weerstand en een verhoogd risico op infecties, zoals bijvoorbeeld oorontsteking. De onderzoekers zagen een verband met middenoorontsteking, dat 2,7 keer vaker optrad bij kinderen met een vitamine D-tekort.

Conclusie

Een derde van de Nederlandse jonge kinderen heeft aan het eind van de winter een vitamine D-tekort. Om de vitamine D-status te verhogen suggereren de onderzoekers meer aandacht voor trouw gebruik van vitamine D-suppletie, blootstelling aan zonlicht of het gebruik van verrijkte voeding. Speciale aandacht gaat uit naar de leeftijdsgroep van 2 tot 4 jaar.

Wanneer melatonine gebruiken?

Melatoninesupplementen zijn bedoeld om te gebruiken gedurende korte periodes. Een dosering van minimaal 1 mg melatonine helpt om sneller in slaap te vallen, bijvoorbeeld in een drukke periode. Het advies is om het supplement voor dit doel niet langer dan een aaneengesloten periode van 3 weken in te nemen. Ook is melatonine effectief bij een jetlag. Een dosering van minimaal 0,5 mg melatonine helpt om de gevoelens behorend bij een jetlag te verminderen.

Wetenschappelijk advies van EFSA

Beide effecten zijn bewezen geacht volgens de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA en opgenomen in de Europese Claimsverordening. De effecten mogen vermeld worden op de verpakking van producten met melatonine. Het advies van EFSA is om melatonine vlak voor het slapen gaan in te nemen. Dit zorgt voor een piek van melatonine in je bloed, wat helpt bij het sneller in slaap vallen. Tegenwoordig zijn er ook time-release melatonine supplementen op de markt, waarbij gedurende de nacht melatonine wordt afgegeven. Deze producten hebben een ander doseringsmoment dan voorgeschreven door EFSA. Verkeerd gebruik, door bijvoorbeeld time-release producten, kan risico geven op het verstoren van het slaap-waakritme.

Slaapproblemen bij kinderen

Melatoninesupplementen zijn niet bedoeld om zelf slaapproblemen bij kinderen te verhelpen. NPN raadt gebruik van melatonine af aan kinderen onder de 12 jaar, tenzij anders geadviseerd door een zorgprofessional. Wanneer er sprake is van een slaapprobleem is het belangrijk om een arts of deskundige te raadplegen. Soms liggen hier andere oorzaken aan ten grondslag, zoals laptop en mobiel gebruik vlak voor het slapen of stressklachten. Melatonine is in deze gevallen niet de oplossing.

Gebruiksadvies voor melatonine

NPN adviseert alle producenten en leveranciers van melatoninesupplementen om het gebruiksadvies van NPN over te nemen in reclame-uitingen en op verpakkingen, om zo veilig gebruik van voedingssupplementen met melatonine te stimuleren. Bekijk hier het gebruiksadvies.